Ana sayfa » Amfora Nedir ve Amforalar Niçin Yapılırdı?
Deniz altında Yaşam

Amfora Nedir ve Amforalar Niçin Yapılırdı?

Amforalar Niçin Yapılırdı
[Toplam:6    Ortalama:5/5]

Amfora eski dönemlerde kullanılan, iki kulplu, kilden yapılan, dipleri sivri ve yüksek ateşte pişirilen genel olarak antik döneme ait Yunan çömlekleridir. Yüksek ateşte pişirme işlemi onların sağlam olmasını sağlıyordu. Kelime kökeni olarak “amphi” yani çift taraflı ve “pherein” yani taşımak anlamındaki kelimelerin birleşiminden amfora kelimesi meydana gelmiştir. İçlerinde zeytin, zeytinyağı, balık, meyve, tahıl ve şarap gibi ürünler bulunurdu. Şarap taşınan amforalar özellikle Roma dönemine aitti. Amforaların biçimleri içlerine konacak ürünün çeşidine göre değişirdi ve çeşit çeşit yapılırdı. En belirgin özellikleri boyun bölgesinden sonra çömleğin dibe doğru daralması, dipleri sivri olması ve kolay taşınması sebebiyle iki kulplu olmasıdır.

En çok kullanılan amphoralar Yunan amphoralarından önce Akdeniz’e hakim olan kavimlere aittir. Bunlar “boyunlu amfora”(M.Ö. 9.) ve “tek parça amfora”(M.Ö. 7.) olarak iki ayrı şekilde tasarlanırdı. Amforaların saplarında yola çıkan limanı ve üretildiği yeri gösteren işaretler bulunurdu. Arkeologlar, bir amforanın biçimine ve üzerindeki işaretlere göre bakarak bilgi edinirler. Onun hangi döneme ait olduğunu, hangi limandan gemiye yüklendiğini, nerede yapıldığını üzerlerindeki işaretlere bakarak anlaşılır. Genellikle 39 litre hacime sahiptirler.    Amforalar özellikle deniz ticaretinde kullanılmıştır. Dik olarak yan yana yerleştirilip hasır ve çalı gibi malzemelerle ve iplerle birbirine sıkıca bağlanırdı ve böylece fırtınalı havalarda bile zarar görmezlerdi. Ayrıca dinsel amaçlı cenaze törenlerinde mezar taşı olarak kullanılmıştır.
   Dünyanın en eski amforaları Anadolu’da 3000 yılından kalmadır ve Troya kazılarında bulunmuştur. Bu amforalar İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir. Günümüzde Sinop ilinde kalan bölge, özellikle antik döneme ait önemli amfora üretim merkezlerinden biriydi. Sinop dışında Datça, Urla ve Karadeniz Ereğlisi bölgeleri de önemli üretim merkezleriydi.

Amforalar Neden Sivri?

Ticari amforalar ülkeler arasında deniz aşırı ihracat için taşınan çömlekler olarak ve günümüzün ticari konteynerleri oldukları için nakliyeleri gemilerle yapılmıştır. Böylece amaç bir gemiye en az alanı kaplayacak şekilde en fazla amforayı (malı) doldurabilmektir. Diplerinin sivri olması gemide depolama avantajları sağlarlar, daha az yer tutarlar ve birbirlerini sıkıştırarak, birbirlerine çarpma ve kırılma riskini en aza indirirler ayrıca sivri dipler boşaltmada ikinci veya üçüncü bir tutamak görevi görürler.